KELEBEK ETKİSİ NEDİR? NASIL ORTAYA ÇIKMIŞTIR?

kelebek etkisi

“Amazon ormanlarında bir kelebeğin kanat çırpması Amerika’da bir kasırgaya sebep olabilir.”

Edward Norton Lorenz

Kelebek Etkisi denildiğinde neredeyse herkesin aklına bu söz gelir. Matematikçi ve aynı zamanda bir meteorolog olan Edward Lorenz (1917 – 2008) bu teoriyi, yaptığı çalışmalardan elde ettiği farklı sonuçları gördükten sonra söylemişti. Günümüzdeyse popüler kültürün de yardımıyla çok daha büyük kitlelere ulaşarak her kesimden insan tarafından benimsenen bir fikre dönüştü.

Kelebek Etkisi Fikrinin Ortaya Çıkışı

En bilinen tanımıyla kelebek etkisi, başlangıç koşullarındaki küçük değişikliklerin sonuçta büyük farklılıklar oluşturabileceğidir.

Edward Lorenz hava durumu tahminini modellemek için yaptığı bir deneyde zaman tasarrufu yapmak için başlangıç koşullarında çok küçük bir değişiklik yaptı ve 0.506127 olarak girmesi gereken değeri 0.506 olarak girdi. İki değer arasındaki fark yaklaşık 1/1000 dir. Deney sonucunda elde ettiği değerler beklenmedik bir şekilde ilk yaptığı deneyin sonuç değerlerinden çok farklıydı. Lorenz, ilk başta cihazında bir sorun olduğunu düşünsede cihazın sağlam olduğunu anladıktan sonra küçük değişikliklerin sonuca büyük etkileri olacağı düşüncesine ulaştı.

kelebek etkisi

Farklı değerlerle modellemeye devam ettikçe elde ettiği görselin kelebek kanatlarını andırması sebebiyle bu teoriye Kelebek Etkisi denildi.

Bu teori tabii ki küçük bir kelebeğin büyük bir fırtına oluşturabileceği fikrini desteklemiyor. Bunun yerine küçük bir kanat çırpmasının sonuçlara beklenmedik derecede büyük etkisinin olabileceği anlamına gelmektedir.

Hayatımıza Etkisi

Sıradan bir gününüzü düşünün. Muhtemelen hepimiz her gün benzer şeyleri tekrar ederek bitiriyoruz günlerimizi. Ama bu süreçte farketmediğimiz ufak ve önemsizmiş gibi görünen detaylar hayatlarımızı etkiliyor. Farzedelim ki; sabah evden çıkarken ayakkabınızın bağcığı çözüldü ve siz onu bağlamaya çalışırken evden her zamanki vaktinize kıyasla iki dakika daha geç çıktınız. Bu sebeple her gün tam vaktinde bindiğiniz otobüsü kaçırdınız. Ve siz işinize geç kalmamak için taksiye binmeye karar verdiniz ilk gelen taksiyi durdurdunuz. Taksici için artık her şey değişti ve aynı şekilde siz taksiye bindiğiniz için o taksiye binecek olan müşteri içinde her şey değişti. İşte kelebek etkisi böyle bir şey. Hayatta en önemsiz detaylar bile birbirleriyle ilintilidir.

Bu teoriyi daha iyi anlamak için izleyebileceğiniz filmlerde bulunmaktadır. Bunlardan bazıları:

  • Kelebek Etkisi (2004)
  • Bir Kelebeğin Kanat Çırpışı (2000)
  • Zamanda Aşk (2013)
  • Zamanın Ötesinde (2014)
  • Bay Hiçkimse (2009)

Öneriler kategorimizde çeşitli türlerden en iyi film önerileri listemize ulaşabilirsiniz.

Vakit ayırıp okuduğunuz için teşekkürler. 🙂

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz